صفحه اصلی » اختلالات خورد و خوراک » اختلال پرخوری عصبی ( bulimia nervosa )

اختلال پرخوری عصبی ( bulimia nervosa )

پرخوری عصبی (بولیمیا) چیست؟

پرخوری عصبی یک اختلال در غذا خوردن است که با دوره های مکرر پرخوری (غذا خوردن افراطی) همراه است. در این اختلال، فرد بعد از پرخوری تلاش می کند که از چاق شدن پیشگیری کند و به همین منظور از ملین ها استفاده میکند و یا خود را تحریک کرده تا استفراغ کند و یا برنامه های ورزشی بسیار سنگینی را اجرا می کند که این قضیه در نهایت منجر به کاهش وزن فرد می شود.

پرخوری با از دست دادن کنترل در غذا خوردن همراه است.

شاید باورتان نشود، اگر بگوییم که میزان ابتلا به پرخوری عصبی در زنان بیشتر از مردان بوده و به نسبت ۱۰ به ۱ است. میزان شیوع پرخوری در طول عمر ۱/۱ % در زنان و ۱/۰ % در مردان است. حدود ۲۰% دانشجویان علائم پرخوری عصبی را دارند. پراشتهایی عصبی در زنان ۱۵ تا ۴۰ ساله شیوعی در حد ۱-۲ % دارد و در کشورهای پیشرفته شایعتر است. اغلب بیماران مبتلا به پرخوری عصبی زنان جوان و دختران نوجوان هستند که وزن و دوره عادت ماهیانه طبیعی دارند. البته این اختلال در زنان و به ندرت در مردان، در سنین بالاتر نیز ممکن است مشاهده شود. در خانواده مبتلایان به پرخوری عصبی شیوع افسردگی اساسی و سوء مصرف مواد به ویژه الکل ۶ برابر بیشتر از جمعیت عادی است.

علائم

باید بگوییم که مبتلایان به این اختلال دارای حالت ولع عجیب بوده و نیاز شدیدی به خوردن و بلعیدن مواد غذایی پرانرژی و ساده‌ای پیدا می‌کنند که زمان زیادی برای جویدن و بلعیدن و آماده‌کردن آنها لازم نباشد؛ ضمن آنکه گاهی دو بار در هفته دچار حمله بیماری می‌شوند.

حتی برخی از افراد مبتلا در فاز بی‌قراری و حالت حمله بیماری قادر هستند غذاهایی را که کالری فراوانی دارند حتی بیشتر از نیاز روزانه‌شان (البته چند برابر) بخورند که در این حالت قادر به کنترل مقدار و سرعت غذا خوردن نبوده و اراده‌ای از خود برای پایان دادن به خوردن ندارند.

به این ترتیب بعد از فروکش‌کردن حالت ولع و تمایل به پرخوری، فاز پشیمانی و ناراحتی و احساس گناه آنها را عذاب داده و در راستای مصرف انرژی‌های دریافتی و جلوگیری از افزایش احتمالی وزن خود به اقداماتی از قبیل استفراغ عمدی ، استفاده از انواع مسهل‌ها ، تنقیه، داروهای مدر،داروهای کاهش دهنده اشتها و مواد استفراغ آور، انجام ورزش‌های سخت و سنگین و کاهش شدید مقدار غذاهای دریافتی روزانه برمی‌آیند.

مبتلایان به پرخوری عصبی مانند بی اشتهایی عصبی به شدت به فرم و وزن بدن خود اهمیت می دهند و در اغلب موارد وزن طبیعی دارند. استفراغهای مکرر به دنبال پرخوری سبب عوارض جانبی مهمی از جمله افت پتاسیم می شود. افت پتاسیم سبب ضعف ،ضربان قلب نامنظم و بیماری کلیوی می گردد. متعاقب استفراغهای مکرر در دندانها حفراتی ایجاد می شود و غدد پاوتید متورم می گردند.

برخلاف بی اشتهایی عصبی عوامل ژنتیک در این اختلال نقش مهمی ندارند. اعتماد به نفس پایین از عوامل زمینه ساز مهم پرخوری عصبی می باشد. عواملی که موجب گرفتن رژیم غذایی می شوند و اختلالات روانی دو ریسک فاکتور مهم این بیماری هستند. این اختلال اغلب ناشی از مشکلات عاطفی است.

علل

از جمله آغازگرهای پرخوری عصبی اینها هستند:

  • فشارهای اجتماعی و فرهنگی برای داشتن بدنی لاغر و متناسب.
  • داشتن بستگانی که دچار پرخوری عصبی هستند یا بیش از اندازه به وزن و تصویر بدنی خود اهمیت می‌دهند.
  • حوادث تکان‌دهنده یا تغییرات تنش‌آلود در زندگی مانند مرگ نزدیکان یا طلاق یا شغل جدید.
  • اعتماد به نفس نداشتن، رفتارهای اجباری یا احساس عجز.
  • عدم تعادل‌های هورمونی یا شیمیایی.

علائم افسردگی در پرخوری عصبی شایع است. به‌طور کلی، مطالعات نشان داده‌اند، برخوردار نبودن از محبت خانوادگی و تضاد موجود در خانواده‌ها و نیز برخورد نامناسب آنها با مسائل درسی، زمینه‌ساز پرخوری عصبی در جوانان خواهد بود. البته در سابقه برخی از مبتلایان به اختلالات تغذیه‌ای ازجمله پرخوری عصبی، استفاده از رژیم‌های نامناسب کاهش وزن نیز ذکر می‌شود.

اضطراب، افسردگی، اختلال در رفتارهای اجتماعی، اعتیاد به مواد مخدر و ضایعات احتمالی ایجاد شده در هیپوتالاموس مغز ازدیگر دلایل ابتلا به پرخوری عصبی هستند .

عوارض ناشی از پرخوری عصبی عبارتند از:

سوراخ شدگی یا خونریزی مری و معده

مسمومیت ، ضعف عضلانی و نوار قلب غیرطبیعی در اثر مصرف زیاد از حد مواد آرامبخش مخدر…

از دست دادن مایعات و الکترولیتهای بدن به دلیل استفراغهای مکرر و یا سوء مصرف دیورتیکها

بی نظمی قاعدگی ( اگرچه بی نظمی قاعدگی در این بیماران شایع است ولی آمنوره (قطع عادت ماهیانه) به ندرت رخ می دهد.

درمان بولیما

ارزیابی و بررسی پرخوری عصبی از بی اشتهایی عصبی آسانتر است. در پرخوری عصبی درمان روانپزشکی سرپایی کافی است. برخلاف بیماران مبتلا به بی اشتهایی عصبی این بیماران عدم کنترل بر رفتار خود را احساس می کنند و اغلب تقاضای کمک دارند. این افراد با درمان موافق هستند و به راحتی درمان را می پذیرند.

رفتاردرمانی شناختی درمان انتخابی این بیماران است. این شیوه درمانی در ۵۰ تا ۷۰ درصد بیماران سبب بهبودی کامل می شود. عود بیماری در یک سوم بیماران طی دو سال اول پیگیری و اغلب در ۶ ماه اول درمان دیده می شود و این افراد به درمان کاملتری نیاز دارند. در بیماران درمان شده احتمال بروز وابستگی به الکل و داروهای دیگر زیاد است.

متخصصین بیماری های اعصاب و روان به اهمیت آموزش بیمار از سوی درمانگر، در مقابله با پُرخوری عصبی یا بولیمیا (bulimia) معتقدند.

باید به بیمار درباره وزن مطلوب برای سن و قد او ، اطلاعاتی ارائه کرد. باید به او اطمینان داد که نگران وزن دقیق مطلوب نباشد و از انتخاب رژیم غذایی بیش از حد متوسط، پرهیز کند. همه بیماران باید درباره عوارض جسمی پُراشتهایی عصبی مطلع باشند.

به‌ طور مثال باید درباره اختلال مواد معدنی و الکترولیت ناشی از استفراغ و استفاده از ملین یا مسهل‌ها، بزرگ شدن غده ترشح‌ کننده بزاق، فرسایش مینای سطح داخلی دندان‌های پیشین و بی ‌نظمی در عادت ماهیانه، اطلاعاتی داشته باشند. البته از میان این ها اختلالات الکترولیتی از نظر طبی جدی و خطرناک‌اند.

جوانان و نوجوانان مبتلا‌ به اختلال رفتار پُرخوری حریصانه، باید بدانند که با مصرف مقدار زیاد غذا، مقدار زیادی انرژی وارد بدن می‌ شود و استفراغ عمدی، همه موادی را که خورده شده، دفع نمی ‌کند و استفاده از مسهل‌ها، اثر بسیار کمی در دفع انرژی دارند و اثر آنها در کاهش وزن بدن مانند داروهای مدر، کوتاه‌ مدت است.

برخی از بیماران تمایلی به خوردن غذای اصلی یا غذای سبک در وعده‌های منظم ندارند، چون فکر می ‌کنند افزایش وزن پیدا می ‌کنند. باید اطمینان داد که معمولاً برعکس این موضوع اتفاق می ‌افتد، چون پیروی از این الگوی غذایی از افراط در پُرخوری عصبی و حریصانه می کاهد و به این ترتیب، مقدار کالری که وارد بدن می ‌شود، کم خواهد شد.‌

سه نوع برنامه غذایی وجود دارد:

– پرهیز از خوردن در فواصلی از روز

– پرهیز از خوردن انواع خاصی از غذاها

– محدود کردن مقدار کلی غذایی که خورده می‌ شود

بیشتر بیماران مبتلا‌ به پُرخوری عصبی، از هر سه نوع برنامه غذایی پیروی می‌ کنند و اغلب به‌ طرز افراطی! . این کار، پر‌خوری را بیشتر می ‌کند. هدف این است که بیمار به این نتیجه برسد که باید رژیم غذایی را کنار بگذارد و این نکته باید در سراسر دوره درمان ادامه یابد.

بیمار باید غذای خود را به سه یا چهار وعده تعیین شده، به علاوه یک یا دو وعده از غذای سبک که از پیش مشخص شده است، محدود کند. نباید بیش از سه ساعت، بین وعده‌های غذایی فاصله باشد و بیمار باید همیشه زمان وعده بعدی را بداند.

در فاصله این وعده‌های غذایی، باید کوشش کند تا از خوردن هر ماده غذایی پرهیز کند. خوردن غذا در سه وعده باعث می‌ شود که از انجام دادن تلاش‌های غیر واقع ‌بینانه برای به تعویق انداختن خوردن، جلوگیری شود و به این ترتیب یکی از انواع فعالیت‌های رژیمی حذف شود.

البته این الگوی غذایی باید متناسب با مسئولیت‌های روزانه بیمار تنظیم شود و معمولاً‌ لازم است که در تعطیلات آخر هفته، تغییراتی در این الگوی صرف غذا داده شود.

برخی از بیماران تمایلی به خوردن غذای اصلی یا غذای سبک در وعده‌های منظم ندارند، چون فکر می ‌کنند افزایش وزن پیدا می ‌کنند. باید اطمینان داد که معمولاً برعکس این موضوع اتفاق می ‌افتد، چون پیروی از این الگوی غذایی از افراط در پُرخوری عصبی و حریصانه می کاهد و به این ترتیب، مقدار کالری که وارد بدن می ‌شود، کم خواهد شد.

در آخر باید بگوییم که با مشکلات شخصی به طور منطقی برخورد کنید . سعی کنید با کمک مشاوران ، روانشناسان، خانواده و دوستان مشکلات خود را برطرف کنید و یا با آنها کنار بیایید. در صورت مشاهده علایم فوق در فرزندان خود، آنها را زیر نظر یک متخصص تغذیه و روانشناس تحت مداوا قرار دهید؛ چرا که طولانی‌شدن مدت بیماری به عوارض جدی‌تر منتهی می‌شود.‌

Views All Time
Views All Time
Views Today
Views Today

این مطالب را نیز ببینید!

بی اشتهایی عصبی Anorexia nervosa

بی ‌اشتهایی یا کم خوری عصبی در واقع یک اختلال روانی است که طی آن …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *